با عرض سلام خدمت شما بازدید کننده گرامی و تشکر از شما به سبب انتخاب این وبلاگ برای بازدید.
این وبلاگ در راستای ارتقای سطح معلومات عربی شما تنظیم شده است امید است با مطالعه مطالب این وبلاگ قطره ای هرچند کوچک به دریای علم شما اضافه گردد.
با تشکر مجدد مدیر وبلاگ سعیدی
قواعد درس ششم عربی اول (انواع ضمیر)
ضمیر عبارت از کلمه ای است که در مکان و محلّ اسم ظاهر قرار می گیرد واز تکرار آن جلو گیری می کند.
اقسام ضمیر
ضمیر دونوع است:
منفصل و متصل
منفصل: ضمائری هستند که جدا نوشته می شوند و به همراه کلمه دیگری نمی آیند و شامل دو قسمت است :
1- منفصل مرفوعی:ضمائری هستند که در جمله نقش مبتدا دارند و مبتدا مرفوع است به آنها منفصل مرفوعی می گویند.
مانند :هُـوَ کاتِبٌ « هوَ مبتدا محلاً مرفع»
مفرد هُوَ « او» هِیَ «او»
هُما « آن دو ،آنها» هُما « آن دو ،آنها
جمع: هُم « آنها» هُنَّ« آنها»
أَنتَ « تو » أنتِ « تو »
أنتُما « شما دونفر » أنتُما « شما دونفر
أَنتُم « شما» أَنتُنَّ « شما
متکلم وحده: أَنا «مَن »
متکلم مع الغیر : نحنُ « ما
نکته :ضمایر منفصل مرفوعی میان دو اسم معرفه ضمیر فصل هستند نقش ندارند
اللهُ هُوَ العَلیمُ <<هَوَ ضمیر فصل محلی از اعراب ندارد>>
ضمیر منفصل مرفوع بعد از فعل بیایند مؤکِّد هستند:
نَکـتُبُ نَحنُ : نَحنُ مُؤکِّد
2- منفصل منصوبی : در جمله نقش مفعولٌ به دارند و مفعولٌ به منصوب است به آن منفصل منصوبی میگویند.
إیَّاکَ نَعبُـدُ < إیَّاکَ مفعولٌ به محلاً منصوب>
ضمایر منفصل منصوبی
مفرد: إِیَّاهُ « او را» إِیَّاها « او را
مثنی: إِیَّاهُما « آنها را» إِیَّاهُما « آنها را
جمع: إِیَّاهُم « آنها را» إِیَّاهُنَّ « آنها را
إِیَّاکَ « تو را » إِیَّاکِ « تو را»
إِیَّاکُما « شما را» إِیَّاکُما « شما را
إِیَّاکُم « شما را» إِیَّاکُنَّ« شما را»
وحده: إِیَّایَّ « من را
مع الغیر :إِیَّانا « ما را
متصل: ضمائری هستند که جدا نوشته نمی شوند و به همراه کلمه دیگری می آیند و شامل سه قسمت است :
الف)متصل مرفوعی: هنگام صرف فعل ، در فعل وجود دارندونقش فاعلی.یا نائب فاعلی دارند
( ا، و ، ن ، تَ ، تِ ، تُما ، تُم ، تُنَّ ، تُ ، ی ، نا )
1- همراه فعل معلوم نقش فاعل مانند کَتَبُـو ا ( واو فاعل محلاً مرفوع )
2- همراه فعل مجهول نقش نایب فاعل : مانند کُتِبُـو ا (واو نایب فاعل محلاً مرفوع )
3- همراه افعال ناقصه اسم افعال ناقصه : مانند کَانُـو ا ( واو اسم کانَ محلاً مرفوع )
ب) متصل منصوبی
ج) متصل مجروری
مفرد هُ هَا
مثنی هُما هُما
جمع هُم هُنَّ
مفرد کَ کِ
مثنی کُما کُما
جمع کُم کُنَّ
وحده : ی
مع الغیر: نا
و ضمایر متصل منصوبی مجروری « ضمیر متصل به هر سه قسم کلمه » یکی از نقشهای زیر را دارا هستند:
1- همراه فعل مفعولٌ به هستند: مانند نَصَرتُـهُ ( هُ : مَفعولٌ به محلاً منصوب )
2- همراه حروف مشبهة اسم حروف مشبهة هستند: مانند إنَّـهُ ( هُ : اسم إنَّ محلاً منصوب )
3- همراه اسم مضاف الیه هستند: مانند جَاءَ مُعَلِّمُـهُ ( هُ : مضافٌ الیه محلاً مجرور )
4- همراه حرف جر مجرور به حرف جر هستند: مانند سَلَّمتُ عَلَیـهِ « هِ : محلاً مجرور به حرف جر »
*نون وقایه: اگر ضمیر « یاء » متکلم به فعل یا حروف « عَنْ ، مِنْ » اضافه گردد لازم است میان آنها از حرف « نِ » استفاده کنیم که « نون وقایه » گفته می شود و از مجرور شدن کلمه جلوگیری می کند.
فعل ماضی : نَصَرَ + ی «نَصَرَ نِـی
عَنْ + ی « عَنِّـی»
فعل مضارع : یَنصُرُ + ی « یَنصُرُ نِـی
مِنْ + ی « مِنّـی»
فعل امر: أُنصُرْ + ی«أُنصُرْ نِـی»
*آوردن نون وقایه همراه حروف مشبهه اختیاری است: لَعَلَّنِـی ، لَعَلِّـی
بجز موارد فوق الذکرآوردن نون وقایه لازم نیست: کتابِی ، مَدرسَتِی
أُکتُب الکلمات التالیّةَ مَعَ ضمیر « الیاء
عَلَّمَ: عَلَّمَنِـی
أَکرَمَ : أَکرَمَنِـی
مُعَلِّم : مُعَلِّمِـی
لِـ :لِـی
قَلَمٌ :قَلَمِـی
