قواعد درس هشتم :

در جهان كلمات گاهی به كلماتی برمی خوریم كه در شرایط مختلف، تغیراتی در چهره ی ظاهری آنها پدید می آید، در كلمات معیار تغییر، حرف آخر آنهاست. برخی كلمات در زبان عربی با تغییر موقعیت در جمله؛حركت حرف آخرشان تغییر می كند و تعدادی نیز در همه ی موقعیت ها وحلت ها حركت حرف آخر شان ثابت می ماند.
به كلماتی كه حركت حرف آخر آنها با تغییر موقعیت تغییر می كند «معرب» می گویند. 
به كلماتی كه حرف آخر آن ها در هر موقعیت ثابت بماند «مبنی» می گویند.
(مانند هذا) : جاءَ هذا 
رَأَیْتُ هذا 
سَلّمتُ علی هذا 
اما كلمات معرب بر اساس حركت حرف آخر آنها به چهار گروه تقسیم می شوند . حركت حرف آخر كلمات معرب ، اعراب نامیده می شود.
1. مرفوع : كلمه ای است كه اعراب آن رفع یعنی (ــــُباشد التمیذَُ 
2. منصوب : كلمه ای است كه اعراب آن نصب یعنی (ــــَ التمیذََ

3. مجرور : كلمه ای است كه اعراب آن جر یعنی (ــــِ التمیذِِ

 4. مجزوم : كلمه ای است كه اعراب آن جزم یعنی (-ْ) باشد. لا تكْتُبْ  

گروههای كلمات مبنی : مبنی بر ضم : كلمه ای است كه حركت حرف آخر آن همیشه و بصورت ثابت –ُ باشد. مانند : نحنُ – مُنْذُ – كَتَبوا

2. مبنی بر فتح : كلمه ای است كه حركت حرف آخر آن همیشه و بصورت ثابت –َ باشد. مانند هُوَ – كَتَبَ

3 – مبنی بر كسر : كلمه ای است كه حركت حرف آخر آن همیشه و بصورت ثابتِ باشد. مانند :‌اَنْتِ

4 – مبنی بر سكون : كلمه ای است كه حركت حرف اخر آن همیشه و بصورت ثابت – باشد. 
مانند مَنْ ، اُكْتُبْ 
كلماتی مانند : لا ، الی ، عَلی كه حرف آخرشان الف است نیز مبنی بر سكون هستند.
و كلماتی مانند : فی ، الذی، اللاتی كه حرف آخرشان ی ساكن است نیز مبنی بر سكون هستند

 كلمات معرب و مبنی :

كلمه : حرف – فعل – اسم 
حرف : همه حروف مبنی اند 
فعل: ماضی و امر مبنی هستند
فعل مضارع معرب است
اسم : ضمیرها ، اسم های اشاره ، اسمهای موصول ، اسمهای استفهام مبنی هستند.
اسم : بقیه ی اسم ها معرب هستند (غیر از اسم هایی كه در خط بالا نام برده شده اند)

اما كلمات معرب بر اساس حركت حرف آخر آنها به چهار گروه تقسیم می شوند . حركت حرف آخر كلمات معرب ، اعراب نامیده می شود.این اعراب دارای چهار حالت است
1. مرفوع: كلمه ای است كه اعراب آن رفع یعنی (-ٌ و –ُ) باشد. جاءَ الطّالبٌ .
2. منصوب : كلمه ای است كه اعراب آن نصب یعنی (-ً یا –َ ) باشد . رَأَیتَ طالباً
3. مجرور : كلمه ای است كه اعراب آن جر یعنی ( -ٍ یا –ِ ) باشد. سلّمْتُ علی طالبٍ
4. مجزوم : كلمه ای است كه اعراب آن جزم یعنی  همان سکون ومخصوص فعل است(-ْ). لا تكْتُبْ

نام حرکات آخر كلمات مبنی عبارتند از

1. مبنی بر ضم : كلمه ای است كه حركت حرف آخر آن همیشه و بصورت ثابت –ُ باشد. 
مانند : نحنُ – مُنْذُ - كَتَبوا
2. مبنی بر فتح : كلمه ای است كه حركت حرف آخر آن همیشه و بصورت ثابت –َ باشد. 
مانند هُوَ – كَتَبَ
3 – مبنی بر كسر : كلمه ای است كه حركت حرف آخر آن همیشه و بصورت ثابت –ِ باشد. 
مانند :‌اَنْتِ
4 – مبنی بر سكون : كلمه ای است كه حركت حرف اخر آن همیشه و بصورت ثابت –ْ باشد. 
مانند مَنْ ، اُكْتُبْ 
كلماتی مانند : لا ، الی ، عَلی كه حرف آخرشان الف است نیز مبنی بر سكون هستند.
و كلماتی مانند : فی ، الذی، اللاتی كه حرف آخرشان ی ساكن است نیز مبنی بر سكون هستند  

قواعد درس هشتم :

در زبان عربی گاهی به كلماتی برمی خوریم كه در شرایط مختلف، تغیراتی در چهره ی ظاهری آنها پدید می آید، ونیز بهکلماتی بر می خوریم که همواره حرکت ثابتی دارند در كلمات معیار تغییرحرکت  علامت حرف آخر آنهاست. برخی كلمات در زبان عربی با تغییر موقعیت در جمله حركت حرف آخرشان تغییر می كند و تعدادی نیز در همه ی موقعیت ها  حالت ها حركت حرف آخر شان ثابت  وبدون تغییر می ماند بر همین اساس درزبان عربی به دو گروه تقسیم می شوند.
1- معرب : به كلماتی كه حركت حرف آخر آنها با تغییر موقعیت تغییر می كند «معرب» می گویند.

مانند :رجل : جاءَ رجلٌ                   رَأَیْتُ رجلاً                  سَلّمتُ علی اجلٍ 

2- به كلماتی كه حرف آخر آن ها در هر موقعیت ثابت وبدون تغییر بماند «مبنی» می گویند.
مانند هذا : جاءَ هذا                        رَأَیْتُ هذا                        سَلّمتُ علی هذا 
اما كلمات معرب بر اساس حركت حرف آخر آنها به چهار گروه تقسیم می شوند . حركت حرف آخر كلمات معرب ، اعراب نامیده می شود.این اعراب دارای چهار حالت است
1. مرفوع: كلمه ای است كه اعراب آن رفع یعنی (-ٌ و –ُ) باشد. جاءَ الطّالبٌ .
2. منصوب : كلمه ای است كه اعراب آن نصب یعنی (-ً یا –َ ) باشد . رَأَیتَ طالباً
3. مجرور : كلمه ای است كه اعراب آن جر یعنی ( -ٍ یا –ِ ) باشد. سلّمْتُ علی طالبٍ
4. مجزوم : كلمه ای است كه اعراب آن جزم یعنی  همان سکون ومخصوص فعل است(-ْ). لا تكْتُبْ

نام حرکات آخر كلمات مبنی عبارتند از

1. مبنی بر ضم : كلمه ای است كه حركت حرف آخر آن همیشه و بصورت ثابت –ُ باشد. 
مانند : نحنُ – مُنْذُ - كَتَبوا
2. مبنی بر فتح : كلمه ای است كه حركت حرف آخر آن همیشه و بصورت ثابت –َ باشد. 
مانند هُوَ – كَتَبَ
3 – مبنی بر كسر : كلمه ای است كه حركت حرف آخر آن همیشه و بصورت ثابت –ِ باشد. 
مانند :‌اَنْتِ
4 – مبنی بر سكون : كلمه ای است كه حركت حرف اخر آن همیشه و بصورت ثابت –ْ باشد. 
مانند مَنْ ، اُكْتُبْ 
كلماتی مانند : لا ، الی ، عَلی كه حرف آخرشان الف است نیز مبنی بر سكون هستند.
و كلماتی مانند : فی ، الذی، اللاتی كه حرف آخرشان ی ساكن است نیز مبنی بر سكون هستند